Oorlog en vrede leven en lot

Datum
14/10/2009
8:00 pm

Location
Hermitage

Er zijn vele pogingen gedaan Tolstojs Oorlog en vrede te evenaren. Wie het dichtst in de buurt komt is Vasili Grossman in zijn magnum opus Leven en lot. Tolstoj beschrijft in Oorlog en vrede het leven van de adellijke families Bezoechov, Bolkonski en Rostov met als achtergrond de oorlogen tegen Frankrijk, eerst onder aanvoering van tsaar Alexander I, later onder aanvoering van maarschalk Michail Koetoezov en zijn generaals. De personages en hun belevenissen zijn grotendeels fictief, maar de veldslagen en de politieke situatie beschrijft Tolstoj zo nauwkeurig mogelijk. Grossmans epos verhaalt over de lotgevallen van een aantal families en hun vrienden rondom de slag bij Stalingrad, de periode 1942-1943. Leven en lot is een radicale afrekening met de sfeer van verraad, wantrouwen, machtsmisbruik en minachting voor een mensenleven die zo typerend was voor de stalinistische Sovjetunie. Tolstoj begint zijn boek met een deels in het Frans gevoerde conversatie in een Petersburgse salon, Grossman laat zijn boek beginnen in een Duits concentratiekamp. Leven en lot, hoe meeslepend geschreven ook, is vanaf de eerste bladzijden een veel grimmiger, somberder boek.

Beide boeken worden door kenners en bewonderaars besproken en in de historische context geplaatst. Aan het woord komen Yolanda Bloemen, Arthur Langeveld, Pieter Steinz, Marjoleine de Vos, Willem Weststeijn en Arie van der Ent, die de avond presenteert. Hans Croiset draagt uit beide boeken een fragment voor.